پاسخی کوتاه در مورد:

 چرا " حتی " و نه " حتا "

محمود صفریان

 ما طی چندین نوشته، اشاره ای به پاره ای پیرایش های عملی در زبان نوشتاری فارسی داشنه ایم و در گذرگاه نیز اجرا کرده ایم. و تکیه ما روی مواردی
محدود و عملی بوده است. اجرای این موارد بهیچ وجه نیازی به جلسات فرهنگستان ندارد. نشست هائی که به درستی معلوم نیست اعضایش چه کسانی هستند، و در چه زمان هائی جلساتی مفید و عملی دارد.
ما گفته ایم: اگر بهنگام حرف زدن و خواندن می گوئیم " حتا "، چرا باید بنویسیم " حتی " ؟ خلاف گفته ایم؟
درئی میلی ، آمده بود:
" در اینصورت، تکلیف  غزل های " حافظ " و حماسه های شاهنامه " فردوسی " چه می شود؟
ما به واقع متوجه نشدیم  " حتی " چه حکمتی دارد که " حتا " عاری از آن است؟ و اگر جا عوض کردند، چرا دیگر نمی شود غزل های حافظ را خواند و لذت برد، و یا شاهنامه را؟ مگر نه این است، که هر جا " حتی " نوشته شده
باید خوانده شود " حتا "، ابن کجایش مغابرتی با خواندن شاهنامه و غزلیات حافظ دارد؟
یا اگر به جای " مرتضی " نوشتیم " مرتضا " و بجای " کبری - کبرا و ...چه عمل خلافی انجام می شود؟  مگر نه سالهاست دیگر نمی نویسیم " طهران "
چه لطمه ای به این شهر خورده است؟ و با نوشتن " تهران " چگونه ممکن است آن را با مثلن " شیراز " یا " اردبیل " اشتباه کنند!
و چرا باید به تریج قبای، استادی، پیشکسوتی، محققی، یا صاحب نامی بر بخورد؟ که از موقعیت توجه به حرف هایش و درج نوشته هایش " که از نظر احترام صورت می گیرد " در حقیقت سو استفاده کند؟ و وامصیبتا راه بی اندازد که بشتابید دارند " حتی " را " حتا " و " مرتضا و کبرا " را به جان " مرتضی و کبری " می اندازند.
ما که می کوئیم و می خوانیم:
اولن - مثلن - قبلن - چرا باید بنویسیم اولا - مثلا - قبلا ؟ ضمن اینکه صحیح نوشتن " تنوین " کار برد ( " ) بر بالای آن است، که یا در " کیبورد " ها وجود ندارد و یا مورد استفاده قرار نمی گیرد.
ما در همین محدوده داریم عمل می کنیم. این دیگر این همه حرف و نقل ندارد. " که اگر هم داشته باشد، چون با هدف ما در گذرگاه نمی خواند اعتنائی نداشته و نخواهیم داشت "
ما در نوشته های خود اشاراتی نیز به وجود  چهار نوع صدای " ز - Z " ( ذ - ز - ض - ظ ) نیز داشته ایم و گفته ایم که کاش فکری به حالشان می کردند. و ملاحظ می فرمائید که، اجرا نکرده ایم.
امید واریم این توضیح مختصر معترضین را متوجه چرائی کار برد آن از سوی ما " گذرگاه " کرده باشد.    با هم باشیم