: qC êC é×DÛ
oßJokDÛ okDÛ
éF
íÛDØdo Mp¥Û
ívoDJ EkC æoDOv Þk ÝëC æp¬Dh
kDF í×CpÊ Þ ælÛq

, qÞo ÚA
: kßF púJ xÆ éØç qC æqß× oÓDN
, ÚCßV DN pìJ qC
Co [ ÚDWìF P·ìG¬ ] DçoCßëk
Co ÚDì×kA êDç æpèZ Dë
. lÜOzCk éÜìv pF , ÚDwÇë êDç ED ok
í×kAû pëߥNû ÐFDÃ× ok , ælÜÜìF
. P¾Dë í× kßh oßh Cp¾ êC éÜìñA
ÚCpËëkû oClëk qû ælëk P¾pÊ í× pF
Ý× ûæDËÛ D×C
ÚCp¨Dd û æßGÛC ok kßF ælÛD× éÛDËìF

: êl×A ßN éÊDÛ
, Moߤ éØç ÚAû ÖDdkqC ok
êkq í× lÜiGÎ Þ êkßF ælÛq ßN DèÜN
(1) íOzCk éÛDØìؤ û ÖpÊ ûPvk ßN DèÜN

: ÙOhDÜz í× Co ßN lÜwKÎk ÖDÛ , Ý×
kßF Äd íÊpìZ qCo , ßN ÖDÛ
, ЬDFû PeÏ¥ù× êDµýkC pF
(2) , êkßF [ ÚDìOù×Ôù× ] qC ßN Dý×C
Co ÚD®ìz û PµD¬Cû í×DÛ lF
êkq í× kDëp¾ , ÚDzÞp¾ kßh û êßÆ ok
. ÙOhDÜz í× Co ßN ûlÜÏF û PýØç , Ý×

: íO¿Ê Þ êkp¡¾ Cp×û Pvk
[ ! Äì¾o êC ÙOÂßzßh ] -
Ý× ÚÞok û MßÇv ok éO¿Ê ÝëC
. l×A qDF ßN êßv Þ P¡Ê oCpÇN

, ÙO¾pÊ Pvk éF Co ßN Pvk
: Ùël×Aok [ ÚDWìF P·ìG¬ æqß× ] qC
, ÚDFDìhû ÉorF ê æqß× ok
Ùëlëk ÚCßV Þ pìJ êDç pëߥN
pëߥN éØç ÚAû ÚDì× , D×C
, ÄzDµ Þ êkßF ælÛq ßN DèÜN
. íOzCk éÛDØìؤ lÜizßÛ ßN DèÜN

, Pw¡Û Þp¾ ÚDOw×q æDË×Dz û lìzoßh
: ÙìO¾o ælÇì× êßwF Ùç DF
yÞp¾ í× êDvpN
. kpÆ ÚDØè× ærW·× û ÖDV éF Co D×

! PvÞk êC , ßN û ÚDwF Cp× , íOwù×
kpúF í× ¢®µ êßwF Öl pç DF
¢NA û HÛDV éF , ¢®µ qC l·F
kÞk êßv éF , xJ ÚA q
kpÆ ÖDh éÛClÛû o , Co ÚDËOiúJ éÆ êkÞk
Co ECßh éÆ êkÞk
. kpÆ ÖCpd , ÚD¿ëpdû Pw×û ÚDÊlëk pF

pOwÆDh Þ ¢NA Ùëpd qC , D×
: ÙëkpF pevû qCß¡ìJ éF Co Hz
lz D× æp¿v ÚDÛ lìzoßh
Piì×A Ðwµ éF D× ÖÔÆ û ÝeÎ
. Ùëkoßh Íkû êkDz éF êC éÛDeG¤

D× û kÞpv Co Dç æpWÜJ Ù¡Z , æDËÛA
: kß¡Ê Dç éZßÆ pF
uDÜzDÛ êDç ÚDçk ÚDì× , D× °D¿ÎC
PwF æqDN êDç ÐúJ
: Pw¡Û Ýëp¾A oCrçû Ýìܬ , D×û yßÊ ok
ÙìOhCp¾ pùF ÈϾ éF pv , oÞpº qC , D×
ÝO¡ëßh pëߥN û Úlëkû ÁDìOzC qÞ
. ÙìOhDF éÜìñA ívßÏJDZ éF Co Ík
, lçk ÚD¡Û Co kßhû PÂCl¤ DN éÜìñA
kDOwëC pËëk íñ éÜìñA ûêÞo û¢ìJ ok
kDO¾ÞC Èë ÚAok , Èë Ýë qC D× pëߥN
Co Þkpç éÆ ÚClÜZ
PwÇz DçpëߥN û ÙúÆCpN DëoCpÇN
, PwwÊ Ùçû q Co D×
íËOwÇz «ß®hû ÍÔh qC éÆ ÚDwÛA
: kDO¾C Ùùç éF D× Ù¡Z éÆ íçDÊ
(3) ÙìOznÊ Þ ÙìOwëpÊ kßhok

ÍDv oCrç , ÚßÜÆC
PvC éOznÊ D× íOvÞk û ÚDOvCk qC
PvC éO¡Ê éÛßÊ pÊk , oDÊqÞo ÝìñA
! íÛCßV lèµ Äì¾o êC æA
Co PØërµ êClÛ ÙçßN DëA
? êC ælìÜz Ík ok

PvC ælÛD¡Û P×ClÛ û½pF , æDÜÊ pFùC
D× ÚCßwìÊ pF
ÞC ÖDÛ PvC êpìJ éÆ kCqoßÊ Ð¿¬ ÝëC
. D× ûÚCßÛCq ûlùeùÎ pF éOw¡Û ÚDëpÊ

PvC pèz ÚDØç éÛ D× pèz qÞp×C
: ÙëkpÆ ÚDØÊ éaÛA éÛ D× pëlÃN
Co ÚDèÜJ û PÃìÃd íÏìv , D×
ÙëkoÞDìÛ ¢ëßh êÞo éF rÊpç
: ÙìO¿ëp¾ CßÏd ÝO¿Ê éF Co ÖDÆ , D×
pþ Þ EDO¾A rV éF éÆ êC éFCphok , D×
, PzClÛ êC éÜìWÜÊ
ÙëkßF Ýiv XÜÊ êßWOwV ok
Co Íü úrù»ùN ´ßϬ , D× û ÚCoÞk
, kCk í× pGh évDØd PGìº ok
Co ÐýìiN ûlÜÏFû PëCo , D×
. ÙìOzCpù¾ pùF íèN êCpv ÝëC ÖDF pF
: D× ÚDìÜì¡ìJ
. lÛkßF Clhû ÚDËO¾o kDë qC
: ÙìOzDØúÊ ÚD®ìz P×lh éF ÝN Þ ÚDV , D×
Cýßd Þ ÖkA P¡èF ok , D×
PzCk éÜìv éF í¾DÇz éÆ Co éÜçpF û æD×
¹ßÏF êéØ¡Z ok ÚCoDF û ÍÞrÛ qC ¢ìJ
. Ùëkq í× ÁÔz
Co ÚCßV û gßz û ÚDËÛCÞpJ
½D¾q pOwF qC pN lìKv êpO¾k ok
Ùëkq í× ÁDWÜv
Co Ä¡µ p®µ , D×
ÙìOzCk é×DV Þ é²¾Dd êÔFÓ ok
ßN Þ Ý× û xǵ û Àëp± û EDÂ
kßF ÚDÛq û ÀìÆ êDç éÜìñA
p èz ÉorF êDç éÜìñA qßÜç , D×C
. kßØÛ í× qDF Co é·VD¾ Þ pþû pëߥN
, ÙìOvßìJ éìRp× éF Írº qC , D×
pìN p쿤 , Dý×C
. kßF pNDvo p·z êDç éÎDÛ qC
ÙìOwÛCk éÆp·× ÚDì× ok ,D×
, lëA íØÛ ætëÞ û oDÆ , æsCÞ rÆ
PwìÛ ÙVDèN ÚCßN Co éFpd ÝëÞ
- PvC ¸¬D ÚDçpF éÆ - ½DÇz ßÏÊ pìN
, PwìÛ ÙÏÇNûlÜ×qDìÛ rÊpç
Co EDÃÛ íF Ýiv ÝëC éÛßËZ , D×C
? ÙìOzCnÊ í× ÚDì× éF ÚDÊpèZ lÜZDF
, ÙìOwF Äd ÝO¿Êq HÎ , oDZDÛ
Ùëkß¡ËÛ Äd DÛ éF ÚDFq , D×C
! Äì¾o êC , Úp ÝëC ÅpëqûÚDÆkßÆ , D×
ÙëkßF ÝèÆ ûÚDèÏFC ÐwÛ qC
ÝìËغ í×k ælìKv ok éÆ íÏwÛ
P¾pÊ Co lìzoßh ÐúÆDÆ , oCÞ éÛCßëk
ÚCoÞDh ûæDZ íÊpìN q l¡Æ pF DN
(4). lÛD× ælìKv ok ÞC êéëpÊ êCl¤ D×C
Co DØìJ éëkDF Íߺ éÆ íÏwÛ
lëk êkDF êéÜèÆ êDìvA ok
. lìFßÆ êÞ êéÜìv éF Co ærìÛ DN
PwÇz Þp¾ Co ÞC êærìÛ , kDF Ýëp¿Û
(5) lÛD¡Æ Úßh éF Co ÞC pÇìJ , Íߺ û ÍDËÜZ
Co ÝìFßZ éFp¾ HvC éÆ íÏwÛ
kDèÛ kßh XÛp®z ê é¤pµ éF êC æpèú× ÚßZ
kCq ækDìJ íçÞpÊ , oCßv íF HvC ÚCÞ
(6). lÛD¡Û Dç éÛDh ok Co ÚDÊkDìJ , Èë Èë
, lìvo DÃF pFC ê éØ¡Z éF kßh éÆ íÏwÛ
PznÊ ÚA qC ¢ÛCp¿wØç kßv éF D×C
(7). lÛDvo D× éF Co yC íËÜ¡Nû Tëld DèÜN
oDìzßçû Ù¥h DF éÏFDÃ× ok éÆ íÏwÛ
, P¾ßÆ HvC êDJ pF Co kßh û qpÊ éÛDOw×
P¾pÊ ÞC qC Co pv êévDÆ Þ lìvo ÝØzk
(8) . lÛD¡Z ÞlF Co Úßh êækDF Ù·¬ , æDËÛA
olJ qC éÆ íÏwÛ
, PhDÜz íØÛ íÛD¡Û Þ kßF ælìÜz í×DÛ
kßGÛ olJ rV ÞC ÝØzk , ÌÜV qÞo ok
(9). lÛCßiÛ olJ U ÞC pF édßÛ , Ép× ÖDËÜç
¢ëßh Ùèv éF Ùç D×
: ÙëkÞr¾C éØç ÝëC pF êC éÛDw¾C
EDO¾Aû ÚCpìvC Þ pþ û ÚDÊkpF D×
(10) . Ùëkßv ÈϾ éF pv , p·z pi¾ qC
ÚDOvDF pìçD¡× û ÚDÊlÛD×qDF , D×
, ÚDèÏFC ÐwÛ qC
, ÚCpµDz ÐwÛ qC
. ÙëkßF ÝèÆ ÚDÃzDµ ÐwÛ Dë

PvC ækp× éÛDh Ýëok Ä¡µ ¹CpZ ÚßÜÆC
, Co MkDGµ qßv éìJ lëDF
ÙëqÞp¾C pF ÍDìh MßÏh ok
PvC ækoßh oDËÛùq , éFpWN êDç éÜìñA
Co P¡ì·× Ùvo Þ æCo éÆ lëDF
. Ùëqß×DìF ¢ëßh û ÚDÆkßÆqC

ÙëkoßhpËV Úßh gpÛ éF ÚDÛ , D×
. ÙìOwÛClÛ [qÞo ] gpÛ éÆ Cpëq
koÞA oD·z éF Þo oß·z qC p·z
. ÙìOwÛCßOÛ Ýiv ÝëC Ùè¾ , D×

ÝìzÞk pGiìF ÚDËO¿h , D×
, ÙëkpÆDço , ælëlÛ , Co qÞp×C
, ÙìñCkp¾ Úlëk oD²OÛC ok
: Pv éOwF D× Ík pF æoDZ êDçok
. ÙìñD× [ ßv éØç qC ælÛCo ] ÁCl¥×

! íOiGÛCßV qÞo Äì¾o êC æA
ÙëpËÜF éÜìñAok æoDFÞk DN oCnËF
Co íÛCßV êÞo xǵ éÆ lëDz
. ÙìvDÜ¡F yC éÜèÆ ED ok
ÙëlÛßìKF ¢ëßh éF DN oCnËF
uDÜzDÛ ÚD¿ëpdoß©d qC éÆ lëDz
. ÙìvCpèÛ kßh êCÞrÛC ok

oDëk ÝëC jëoDN ê æqß× , æoDFÞk , ÚßÜÆC
PvC pJ ÚCßV yßÃÛ Þ pìJ êDç ækpJ qC
! Ý× Ùël rërµ xÛß× êC
pëߥN éØç ÝëC ÖDçkqC ok
pëÞrN éØç ÝëC ÚDì× ok Dë
? lëk íÛCßN qDF ßN Cp× DëA
1358 æD× omA 3 éGÜz év - ÚCpèN ? P¾Dë ÙÛCßN æoDFÞk Co ßN Ý× Dë
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
: ízCßd
------
ízDÃÛ êDç ækpJ qC íçDË¡ëDØÛ ¢ëD¡Ê ÖDËÜèF Co íÛDØdo Mp¥Û , oDF ÝìOwiÛ , Ý× - (1)
( 1332 ÚDOw×q ) . Ölëk ÈÏØÎC ÍDØÆ æqß× oÓDN ok , ÚDëqßNDÆ uDGµ
Þ Ù¡h , lÜwJDÛ oCkpÆ Þ oDO¾o DF lص éF éÆ lÛkßF ÝèÆûÚDì¾ß¤ qC êC éÂp¾ [ ÚDìO×Ô× ] - (2)
ækpÆ ¢ëßh íÊlÛq û Ä¡× pv Co êl·vû lÜF ÝëC éÆ íñßÊ Þ lÜOiìËÛC í× pF Co ÚCpËëk ¢Ûqpv
[ lÜÜìGF MC ÈìÛ Þ ízDF lF éÆ éF / ÄÏh lÜìGF MùlùF Þ ízDF ÈìÛ ] : lÛkßF
:lÜìF í× ÞpFÞo kßh DF Co kßh pµDz ÚAok éÆ [ êqCpìz í¾púµ ] p·z ÝëC éF PvC êCæoDzC - (3)
[ ÙìOznÊ Þ ÙìOwëpÊ Þ ÙìOwëpËÛ Ùçok /kDO¾C ÙèF í¾púµ Þ Ý× Ù¡Z éÆ PÂÞ pç ]
ÚDOvCk qC Co yp·z êDç [ sDØëC ] íçDÊ éÆ P¿Ê Ý× éF íÛDØdo , oClëk ÝìOwiÛ ÚDØç ok - (4)
æßOv éF Hz Pvk qC , ÚCßÏèJ ÝëC éÆ DWÛA [ ÚÔvoCpì×C ] EDOÆ qC ÔS× , kpìÊ í× éÛDì×Dµ êDç
qC Co ÞC DN lzßÆ í× Þ koÞA í× ÌÜZ éF Co lìzoßh ÐÆDÆ , kÞo í× Áp¡× û æDZ pvpF , lëA í×
... l¡ÇF ÚÞpìF æDZ
P¾o ÚDÛA ÌÜV éF Þ PzClÜJ ÚÓߺ qC íçÞpÊ Co êkDF êDèFDìvA éÆ Mß¡ìÆ ÚÞk éF æoDzC - ( 5)
Þ koÞAok PÆpd éF Co Dç æpJ ÚA , kDF , PhClÛC Dç E DìvA qC íÇë êDç æýpJ ok ærìÛ éÆ ÝìØç Þ
Þ ÅDh ok Co ypÇìJ Þ lÜǾC pNoÞk íÎCkßÊ éF Þ lÜÆpF Ýì×q qC Co ykßh Þ PwÇz Co ÞC êærìÛ
. lìÛDOϺ Úßh
[ AÞpN ] pèz pìiwN éÇÛA qC xJ Þ , lÜOhDv ÚDìÛDÛßë éÆ PvC íÊorF ÝìFßZ HvC kߥÃ× - (6)
pF Co pèz íÎDçC éÛßËÜëlF Þ lÜOzCnÊ êDV pF , íÜì¡Û Hõ ÖDËÜèF Clص , lÛlëk ÝÇØ× DÛ Co
, lÛkpÆ ÝìÜZ Þ lÛkoßh Hëp¾ , pèz û ÚD×kp× ÚßZ Þ lÛùpùF æqCÞokû ÚÞok éF CpÛA DN lÜOiìËÛC
êDç æqCÞok éÛDGz Þ lÛl×A ÚÞpìF , lÛkßF ÚDèÜJ ÝìFßZ HvC ÙÇz ok éÆ íÛDÛßë û ÚCoÞA ÌÜV
. lÛkß¡Ê ¢ëßh ÚDܬßØç pF Co pèz
ok , pGØ»ìJ (p©h ) DF æCpØç éÆ , ( êC éÛDw¾C æDzkDJ ) , ÝìÛpÃÎCÞm olÜÇvC éF æoDzC - (7)
éØ¡Z ÚA qC ÝN Èë ¯Ã¾ éÆ PwÛCk íØÛ ÚßZÞ lìvo MDìd EA éØ¡Z éF , ( MDØϱ ) Ýì×q pv
. lz lëlJ DÛ éØ¡Z Þ lÛD× æpèF íF kßhÞ kCk PFßÛ ( p©h ) E , lìzßÛ lÛCßN
êéÏFDÃ× éF Pw×, oÞpºû pv qC Þ kßF oÞÓkéÆ PvC íÂßWÏv éÏwÏv æDzkDJ ÝëphA , oß²Ü× - (8)
pvqC Þ koÞA kÞp¾ ¢ëßh HvC êDJpF éÛDOw× Co qpúÊ éÆ lÛCßh rVo ÚDÜZ ÚClì× ok Þ P¾o ÝØzk
. kpÆ ClV ÝN qC Co ypv Þ lìvoCp¾ ÝØzk . lìOϺok Ýì×q pF Ýëq
Pvk éF ÌÜV okÞ l×A Ýì×q ÚCpëC éF ÙOvo yolJ êßWOwVok éÆ PvC ECpèv qC éëDÜÆ - (9)
. PzClÛ êkßv , uÞÞDÆ êæl×A pëk ê ÞoClzßÛ Þ ÙOvo êDç éÎDÛ Þ lz éO¡Æ ÞC
. [ PvC Ý× pi¾ , pþ ] : êßGÛ Tëld ÝëC éF PvC íeìØÏN - ( 10)
=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=0=

 

---