ke29

ÖÞk PØwÂ
êpGÜÂ lìW×....................... ÄzDµ ækp× û oßÊ oDÜÆ

.......
: kCk ECßV
[ lìñDWÜëC éÆ Ùç DØz æqDN , éÛ ? Ép× qC , ÙvpOF lëDF íZ qC ]
éëDv Þ kßF éO¾pÊ ÙÎk . kßF éOhDv Ý× qC êoDÇZ Ép× pFCpF ok . kßF oCk ælÜh Þ æpiw× ¢FCßV
½pd PvCßh í× ÙÎk . PhClÛC í× DìÛk êDç ækp× ÖDØN kDë éF Cp× pGÂ ÌÜv êÞo pF ¸Øz ÚCqpÎ
êrìZ . ÙOzCk ª»F .kßF ælÛD¡Æ DWÜëC DN Cp× Þ kßF ækpÆ ÖC é¾ÔÆ éÆ DçrìZ ÚA éØç qC , ÙÛrF
: ÙO¿Ê .kßF ækpÆ pìÊ ÙëßÏÊokoßÊ Èë íÊl×ApF éìGz
Ép×pÇ¾ DF ÙÛCßN íØÛ . ÖC ælìvpN é¡ìØç Ùç Ökßh éëDv qC DOd . ÙvpNí× Ý× , PvDØz DF Äd ]
ÚkpÆ íÊlÛq Ép× éëDv pëq DèÎDv Þ DèÎDv íÎÞ ,lzDF oCk ælÜh DØz êCpF lëDz .ÙëDìF oDÜÆ
lÜZ pËëk ÍDv l¤ éÆ lìvpJ Ý× qC yC éÛDÆkßÆ ÝeÎDF ÙÇZßÆ pOhk íOÂÞ H¡ëk . éÆDÜO¡dÞ
ÖDF êÞo ¢×kßF ækpF . ÙO¿ìF Dç éÏJ qC kßF ÈëkrÛ Þ P¾o XìÊ Öpv é·¾k Èë , kßz í× ¢ÎDv
¢ëCpF Ý× Þ ÙëkßF ælëk ¢ìJ æD× lÜZ éÆlìvpJ êoCk éÎDGÛk æoDOv æoDFok .lÜìGF Co Dç æoDOv DN
æoDOv ÝëC lÛCßOF kßh pØµ ok oDGÇë ¯Ã¾ lëDz koÞDìF xÛDz éÆíÏìhxÆ pç éÆ ÖkCk fì¨ßN
DN oCk éÎDGÛk æoDOv éÆ ÖkCk é×CkC Ý× .pÇ¾ ßN P¾o Þ P¿ËÛ êrìZ ÖpOhk . lÜìGF Co oCk éÎDGÛk
l¤ DFDF : lìvpJ éÆ Ùël×A í× ÝìñDJ Dç éÏJ qC ÙìOzCk . kßz íØÛ ko Dè¾p¬ ÝëC qC pËëk ÍDv l¤
ÙO¾o æCo Dç éÛCßëk ÐS× fG¤DN Þ ÚÞpìF Ökq éÛDhqC ¸Âß× ÚDØç ? é¡ì× ÙÎDv lÜZ Ý× éËëk ÍDv
[ Ökq ½pd Ökßh DF Þ
qC pJ Co ¢Noß¤ ¸Øz ÚCqpÎ oßÛ éÆ ÖkpÆ æDËÛ ÚCßV pOhk éF . kßF ælz ÈëoDN Ô×DÆ Cßç pËëk
: ÖkCk é×CkC .kßF ækpÆ éëDv
ÙÜçm ok íØëlÂ íÏìh pëß¥N Èë ,lëCælÛD× oDO¾pÊ kDF ¯vÞ éÆ Ölëk Co DØz Þ lz ÚD¾ß¬ íOÂÞ ]
íØëlÂolÂÚA ,íØëlÂíÏìhße× pëß¥N Èë ¯Ã¾ . ÖoClÛ kDë éF êkDëq rìZ ÖolJ qC Ý× .lz ælÛq
ÖkDë ¯Ã¾ ,kßF ÙÎDv lÜZ ÙÛCk íØÛ . ÙzDF ælëk Co ÞC ECßhok lëDz ÙÜÆ í× pÇ¾ DèOÂÞ í©·F éÆ
ækDVoDÜÆqC . PzClÛ Þo ÝìzD× ækDV ÙëÞpF ÙìOvCßh í× éÆíñDV Þ ÖkßF ÈZßÆíÏìh éÆ Pwç
,ÙìOznÊí× æßÆÚDì×qC lëDF íÎÞkßGÛ êkDëq æCo .kpÆÚAoCßv Cp× Þ kpÆéëCpÆp¬DÂ Èë olJ íÏ¤C
ClV D× qC Þ P¿Ê okD× éF êrìZ , PzCk éËÛ Co p¬DÂ olJ . Ùëlìvo íçk íÇëkrÛ éF íNl× qC l·F
éÆ ÖlìØè¾ í× íÇZßÆ éØç DF .kßF ælz ÝìaËÜv yok DN oÞk éÆ P¾o íÊorF é¬ße× éF Þ ,lz
.lÛDvpN í× Ùç lëDz .kpÆ í× PdCoDÛ Cp× éÆ kßF ¢ëDèØ¡Z ok êrìZ .koCk Áp¾ é¡ìØç DF olJ
êlÜN kDF .kq í× gpZ íÎDhÞ ¸ìvÞ é¬ße× ok ,lÜzDF ækpÆ ÙÊ êrìZ éÆ XìÊ êDè×kA ÐS× olJ
l·F .kCk í× ÚDÇN Co yoCk éÏ¤Þ PÆ Ý×Ck Þ kßF ækDO¾C olJ uolÜ× êDèvDGÎ ok l×A í× éÆ
. lhpZ í× kßh oÞk íç Þ lÜÆ í× éëpÊ oCq oCq Þ PvC ækpÆ qDF Ùç qC Co ¢ëDèOvk éÆ Ölëk
í× ÙÎk Ùç Ý× .kpÆ í× æDËÛ Co olJ éÛDÃzDµÞ kßF PÆDv okD× . lÜÆ í× oDÆ éZ ÖlìØè¾ íØÛ
ÚDØvA qC oDËÛC .kßF êpOwÆDh DV éØç . kßF ælÛDzßJ Co ÚDØvA íOvlÇë pFC . ÙÜÆ éëpÊ PvCßh
pëq oDËÛC lìGÜV í× ¢ÛDGÎ , Ýì×q PzCnÊ Co ¢Ovk Èë Þ Pw¡Û olJ .lëoDF í× pOwÆDh Þ ÅDh
¯Ã¾ . ÙëkDO¾C æCo éF æk PØv éF êp¿Û év Þ l×A l·F éÃìÂk lÜZ . P¿Ê í× êrìZ ÅDh DF HÎ
[. PvC Ý× olJ Ùç pëß¥N ÈN ÝìØç DF ÞC D×C .ÝìØç
[ ÙØè¿ì× ] : P¿Ê HÎ pëq
í·Øz ÀìeÛ êéÏ·zÞ kßF íÇëoDN ¯Ã¾ .kßGÛ êpGh æoDOv Þ æD× qC ÚDØvA ok D×C kßF ælz Hz
ÖC éÛDz pF Co kßh pv Þ Pw¡Û ÖoDÜÆ . lì¡Æ Ù¾p®F Co ykßh pOhk . lz í× pN æDNßÆ Ök pç éÆ
: ÖkCk é×CkC Ý× Þ kCk éìÇN
DÜzA Ép× DF éÆ lì¡ÇÛ íÎß¬ Þ PvC oDÆ ok êC éÛDØÎD± rìZ Èë éÆ ÖlìØè¾ PÂÞ ÚDØç qC... ]
[ ÖpwØç Þ okD× Ùç l·F Þ , ÖpçCßh Þ olJ ÍÞC . Ölz
[ Ù¿vDO× ] : P¿Ê
Èë . PvC ¯Ïº ÝìF ÝëC ok êrìZ Èë . PvC æDGOzC oDÆ êDV Èë ÙÜÆ í× xd Ý× íÎÞ....]
PìÏwN ok Dë . DØz ÝO¿Ê ,[ Ù¿vDO× ] ÝìØç ok Dë ÚDØ®FCÞo ok , Pwç D× íÊlÛq ok íçDGOzC
ÝëpN Piv Þ ÝëpN ÓDF , ÖkpÆ í× pÇ¾ é¡ìØç , ÖkßF éÆ éÎDv ækrìv , æqCÞk . ÚDØëDç ÝO¿Ê
kßz í× ÖßÇe× Ép× éF ælz HÇNp× íÊorF æDÜÊ Dë ÝìËÜv ÖpV éÆíwÆ . PvC Ép× MCqDW×
ÙÇd ,lÎßN qC ¢ìJ DOd éÆ ÙëC ælz HÇNp× íçDÜÊ éZ D× éÆ ÙÛClF PvCßh í× ÙÎk íÏìh Ý× Þ
éÇÛA é¬pz éF íÎÞ , lzDF lëDF Þ PvC Äd Ép× éÆÙÛCk í× éÏF . PvC ælz okD¤ ÚD× éØç Ép×
D× pSÆC , PhCkpJ lëDF ÚkpÆ íÊlÛq Þ ÚkßF ælÛq êCpF éÆ lzDF íñDèF Ép× pÊC . lzDF Ùç íÊlÛq
[ . ÙëC éOzClÛ rÊpç éÆ ÙëqCkpJ í× Co êrìZ êDèF
éÇÜëC ÚÞlF , kCk í× ¢×CoA Ý× éF yoß©d . kpÆ í× yßÊ ÙëDè¾pd éF MßÇv ok ÚCßV pOhk
: ÖlìvpJ . ÙOvCßh í× Co ÝìØç Ý× Þ , lÜÆ êkolØç qCpFC Dë lëßËF êrìZ
[. kßz í× yß×Dh pËëk éÃìÂk lÜZ DN ¸Øz ÝëC Þ ælz Hz ? lìvpN íØÛ DØz ...]
ælz ÝìaËÜv é¬ße× ok DWÛA , ÚDNolJ lëlìØè¿Û PÂßaìç...] : lìvpJ §ßµ ok , kClÛ íFCßV
[? P¡Ê í× íZ ÍDGÛk
yokD× pGÂ ÍDGÛ olJ Þ PvC ækßF æk ÚDOvpGÂ DWÛA éÆ P¿Ê ÖokD× ÖlzpOÊorF éÆ Dçl·F , CpZ...]
éOwÛCßOÛ ,kßF ælz lÜÏF Cßç éF éÆ íÆDh Þ kpÊ Þ lëlz kDF ÐìÎk éF lëDz qÞo ÚA íÎÞ , éO¡Ê í×
ÙÊ ,lÛC ælìFCßh DWÜëC éÆ ækp× ÝëC ÝìF Ùç D× ÓDd . D× ÐS× DGëpÃN . lÜÆ ClìJ Co yokD× pGÂ kßF
[ . ÙìÜÆ íØÛ ClìJ Co kßh êDç ækp× Þ ÙëC ælz
p×C ÚDNkßh ÍßÂ éF Dë lìÜìF í× Co Ép× ¯Ã¾ DØz ] : P¿Ê kßF ÖC éÛDz êÞo ypv éÆ oß®ÛDØç
.kpÆ æoDzC ækp× ÄzDµ oßÊ éF Þ...[. lìÜìF íØÛ ¢ëDç æßÏV éØç ÝëC DF Co Ä¡µ D×C ,Co éÛDØÎD±
ÚDNolJ éÆ íÃ¡µ DëÞ ,kßF ÚDNokD× æDËÛ ok éÆ íÃ¡µ , ÚDNpOhk éF DØz Ä¡µ... ] : kCk é×CkC l·F
[ . kßF ælÛD¡Æ , ækDO¾C oÞk ÚDOvpGÂ DN Co
oDÜÆok D× éÆ ækp× ÄzDµ ÝëC êCpF Ä¡µ D×C ,ÖkßF éOhDÜ¡Û Co Ä¡µ Ý× Þ kßF ÞC DF Äd lëDz
DèÜN , ÖkpÆ í× æDËÛ éOznÊ éF íOÂÞ DOd .lÜÇF PwÛCßN í× êoDÆ éZ , ÙëkßF éOw¡Û yoßÊ
í× ÙÎk oDF ÝìÎÞC êCpF Hz ÚAÞ lÛkßF «ßFp× Ép× DF íµßÛ éF éÆ ÖkoÞA í× kDìF Co íNCp¬Dh
, ÞC ¢×CoA Þ MßÇv Þ ÝìØç Þ kßF ÖCoA Þ PÆDv pOhk . ÙÜÆ PGe¤ DèÛA éØç æoDF ok PvCßh
: ÙÛrF ½pd Ùç qDF éÆ PiìËÛC í× pF Cp× ÚDOvoßÊ ízß×Dh Þ íÇëoDN Þ
ÙÎDv P¡ç Ý× . ÙëkpÆ í× íÊlÛq íÇZßÆ ÚDOvpèz ok D× ,lz ÖßÇe× Ép× éF ÖolJ íOÂÞ...]
éØç ÖokD× .kßz Ý¾k pèz ÚDOvpGÂ ok lÛkClÛ æqDVC DOd . kßF pOÇZßÆ ÍDv év ÖpçCßh Þ kßF
íÊl×ApF Èë lzolJ ¸Âß× ÚA qC . kpÆ ÍDZ CoolJ DèÛA êDV ok Þ koÞAok é¡ëo qC Co éaºDF êDèÏÊ
ÙëkpÆí× êqDF «Dìdok ÖpçCßhÞ Ý× íOÂÞ .kßF D× Ù¡Z ßÏV é¡ìØç íÊl×ApF ÝëC . ÅDhÍkok
ÅDh pëq kßF DWÛAolJ Ökoßh í× Cnº íOÂÞ . D× êDèØ¡Z êßÏV Pvok , ÅDh pëq kßF DWÛA olJ
ækCßÛDh ÅDh éKÆ ÚDØç pëq qC oDËÛA .kßF DWÛA olJ Ùç qDF ÖlìFCßh í× ÚDØÇZßÆ ÁDNC ok íOÂÞ Þ
êlF æpØÛ qÞo ÚApÊC ,Öl×A í× éÛDh éF évol× qC íOÂÞ .kßF ÚDØGÂCp× Þ kpÆ í× íOvpJpv Co
ÚA Þ olJ lwV . Ölëkqk í× éaºDF qC Co ÙçDËÛ Þ ÙOznÊ í× «Dìd qC éÏWµ DF ÖkßF éO¾pÊ
.lÜçlì× Ép×êßF Dç éaºDF éØç Ý×êCpF .kpÇÛ ÙëDço rÊpç éÆlz ívßFDÆ éaºDF ÅDh íÊl×ApF
DN lÛkCk í× oCpÂ í·¿Np× êDç DV ok éOznÊ ok ÔS× Dë , lÜÛCqßv í× Co ÚD¡ëDç ækp× Dç íÏìh
Ép× D× . ÙëoDÇì× Ýì×q Ík ok Co ÚDØëDç ækp× D× D×C .lÛßz êoDÇz ÚDÊlÛpJ Þ MDÛCßìd ÅCoßh
.p×p× ÌÜv Þ PvC pGÂ lÜÆ í× oDÆ Ù¡Z DN , ÝÆ æDËÛ Mkßh pF Þ oÞk éF . ÙìÜÆ í× P¡Æ
êCpF DN ÙìÛCqßv íØÛ Co ÚDØëDç ækp× ÙçD× CpZ . Ùëßz í× éÎ ækp× éØç ÝëC íÜìËÜv pëq D×
[... Ùëßz £Ôh ÚDzpz qC é¡ìØç
lëDF éÆ kßF Ùç êpËëk rìZ D×C , ÙÜÆ éëpÊ PvCßh í× ÙÎk Ý× Þ , kßF ¢Ovk ok ÙOvk ÓDd
: ÙO¿Ê í×
ælìFCßh êC æoDJ Þ éÜèÆ ívpÆ½DeÎ pëq ÁDNC ok ÙÇZßÆpçCßh Þ Ý× íÛCoDF Þ kpv Hz Èë...]
Þ Ý× Ùç Hz ÚA .kßGÛ éÛDh Dç PÂÞ pO¡ìF okD× kßF ækp× olJ íOÂÞ qC . kßGÛ éÛDh okD× . ÙëkßF
.lìFßÆ í× æpWÜJ é¡ìz pF Co ÚCoDF Pzok MCp®Â Þ lëqÞ í× êlëlz kDF . ÙëkßF DèÜN ÖpçCßh
.kpF íØÛ ¢FCßh Ùç ÞC . ÖkpÆ í× æDËÛ ÖpçCßh éF ækq P¡dÞ êDèØ¡Z DF Þ ÖkßF ælìvpN Ý×
,ÚkpØz éF ÖkpÆ í× ´Þpz ÙÎûk ok , kpÆí× ÝzÞo Co ÁDNC Þ kq í× ÁpF ÚDØvA éÆ oDF pç qC l·F
Co Dç é¡ìz lµo íOÂÞ Ùç qDF íÎÞ , ÖlÛD× í× lµo ÅDÜO¡dÞ êCl¤p²OÜ× Þ ...,év ,Þk ,Èë
êDç æp®Â ÖÞCl× êDç éFp¨êCl¤ . ÖkpÆí× ÚDèÜJ ½DeÎpëq Co Öpv Þ Ökoßhí× éÇë lÛCqpÎí×
ÖkpÆ æDËÛ éÆ ÖpçCßh éF .kßF éOhClÛC ÙÎk éF í¡ëß¡N , ÀÃv íÛCÞpìz êDç íGÏd pF ÚCoDF
êCl¤ ÚlìÜz qC l·F . PvC ækpÆ DJ éF EßzA Ý× Ík ok éÆ PvC êpÇ¾ ÚDØç ok Ùç ÞC ÖlìØè¾
æp¿v , ÙO¾o éÛDiÂÞl¤ ½p¬ éF Ý× . Ùëlz lÜÏF ÚD×q Èë ok Þ æoDGÇë Þk pç , lµo ÝëphA
lÜN Þ lëÞk í× Ý× ÍDGÛk ÈZßÆ êDç DJ ÚA DF ÖpçCßh . ÖlëÞk MDìd éF Þ ÙOzCk pF Co íÇìOvÔJ
.kßF kßÎA ÐûÊ éaºDF . koßh í× D×pv ÚÓC , lz EA xìh DFDF yDF kÞq , yDF kÞq : P¿Ê í× lÜN
. ÙëkpÆ ÝèJ ÅDh íÊl×ApF êÞo Co ÚA Þ P¾pÊ ÖpçCßhCo ypËëk pv Þ Ý× Co æp¿v pv Èë
ælz kßGÆ D×pv qC ÖpçCßh ÈZßÆ êDèOvk . kq í× ÚDØNoß¤ Þpv pF Þ lëoDF í× Mlz DF ÚCoDF
ælìGwZ Co æp¿v ÙÇe× D× íÎÞ , kpGF kßh DF Co ÚA PvCßh í× Þ kDO¾C í× æp¿v pëq kDF .kßF
ÙÎDìh Ölëk éÆ Co íOëD¨o lÜiGÎ éëDv ÖpçCßh kßÎA ÐûÊ æpèZ pF , ÖkpÆ lÜÏF éÆ Co Öpv . ÙëkßF
[ . lFCßiF PdCo kßz xìh éÇÛA ÚÞlF PwÛCßN í× olJ pËëk , ÓDd .lz ækßvA
ælìFCßh pOhk ÖkpÆ pÇ¾ . kßF ælz ¸®Â Ùç kDF æqÞq DOd , lz PÆDv DV éØç , Ý× MßÇv DF
[ ÝÆ¢×DØN é¡ìØç êCpF Þ ælF é×CkC ] : P¿Ê í×CoA éF Þ koßh ÚDÇN ÞC D×C , PvC
Þ PvDiÛ pF êoDØìF pOwF qC pËëk ÖpçCßh íÎÞ , Ùëkoßh íOiv êD×pv D× êÞk pç l·F qÞo... ]
[ P¾o DìÛk qC l·F éO¿èÇë
phA êæom DN Co kßh êspÛC ÖDØN ÖkpÆ í× uDwdC . ÖkßF éO¿Ê Co Dç íÜO¿Ê . lz ÖDØN æphÓDF
ÄzDµ ækp× oßÊ oDÜÆ okqßÜç ¸Øz . ÙÜÆ ÝzÞo êoDËìv ÙOwÛCßN íØÛ DOd . ÖC ækpÆ ½p¥×
Ýì×q éF pËëk êæoDìv Èë qC ,oÞk íÏìh éÏ¤D¾ qC íwÆ pÊC , ÖkpÆ í× pÇ¾ Ý× Þ ,Phßví×
.kqpÎ í× Àì·¨ êoßÛ ÚAqC êC ézßÊok éÆ ,lëk lçCßhíÛDØÏ± Þ ÈëoDN êCæpÆ DèÜN , lÜÆ æDËÛ
Co íGz éÆ Ößz oßGW× ÁD¿NC HwdpF íÛD×q pÊC ÖkpÆ í× oß¥N é¡ìØç . ÙOzCk íGìWµ xd
oß©d ok oDËÛC . kßF æl¡Û ÝìÜZ íÎÞ . lz ÙçCßh È¡h P¡dÞ qC , ÙÛConËF ÚDOvpGÂ Èë ok
lëDz .kßGÛ oÞA upN Ép× é¡ëlÛC pËëk ,ÖkßF éO¿Ê Co Dç íÜO¿Ê éØç éÆ ÓDd , ÚCßVpOhk ÝëC
íØÛ Co ¢×ClÛC qC íeGz rV ,kDOwëC ÙÏFDÃ× ok Þ PvDhpF pOhk .kßF ælÜÜÆ pìËÎk íÆlÛC ¯Ã¾
: P¿Ê éÆ ÖlìÜz Co ¢ëCl¤ íÎÞ , ÙÜìGF ÙOwÛCßN
[ . ÙìÜÆ ClìJ Co ÉorF æqCÞok lëDF ,Ùç DF ÓDd. PvC í¾DÆ pËëk , ßz lÜÏF ]
. Ölz lÜÏF Þ ÙOzCnÊ íGÂ ÌÜv pF Co ÙOiÎ êDç DJ Þ ÖkoÞA ok Ùç Co Ù¡¿Æ pËëk éËÜÎ Ý×
¸Øz éÆ ÖkßF ækpÆ pÇ¾ lOFC . ÖkpÆ í× íÇGv uDwdC .lëÞk ÙëDç DJ ok p×p× ÌÜv êDÇÜh
¸Øz PëDèÛ íF DN Co æDìv Þ ÈëoDN Pzk , ÖkpÆ æDËÛ Þ ÙO¡Ê pF íOÂÞ íÎÞ , PvC ælz yß×Dh
: P¿Ê pOhk . Ölëk ÝìVA
[ ÙìÜÆ ClìJ Co ÉorF æqCÞok lëDF D× ,yDF kÞq ]
qC éÆÖlìÜz í× Co íñCl¤ ÝìÜ¬ ÚDÜaØç Ý× D×C . lì¡Ækßh ÍDGÛk Cp× Þ P¾pÊ Co ÙOvk
: lìvo í× yßËF oÞk êCéÏ¤D¾
ÚDëDJ..............[ Ùëßz í× éÎ ækp× éØç ÝëC íÜìËÜv pëq D×....]
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&