dar34

Gozargah© Online Persian Magazine

æDÊonÊ

íOÛpOÜëCé×DÜçD×

:DçoCnÊqC íÇë
=-=-=-=-=-=-=-=
BBC ívoD¾ PëCv

êp¿·V ÙìdpÎClGµ
pìGÆpì×C :MCoD¡OÛC oCnËÛDìÜF
.koCk Äd ,p¡Û ÄÛÞo êíÊlÜÎDF Þ EDOÆ ykpÊ ÚkpÊ pF éÆêpìJ
ívoDJ ÚkÓ
:ÚCßÜµ DF ÞC MCp¬Dh p¡Û éÛDèF éF
[ fG¤ êßWOwV ok ]
,PvC ælz é¨pµ ÚA ÚCoClOvÞk éF ÚDèFqÞo MCoD¡OÛC PØç éF éÆ
.....koCk íÛlÛCÞh êC éOzÞÛ BBC ívoD¾ PëDv êÞo pF
. ÙìÛCÞiF Ùç CF
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
ívoDJ ÚkÓ............Pì·ÂCÞ DN DëÞo qC

DF [ pìGÆ pì×C ] MCoD¡OÛC oCnËÛDìÜF êp¿·V ÙìdpÎClGµ MCp¬Dh qC lÏV Þk æD×pìN ¯vCÞC ok
.lz p¡OÜ× [ ÚDèFqÞo ] MCoD¡OÛC ¯vßN [ fG¤ êßWOwV ok ] : ÚCßÜµ

.kpÆ íÃÏN Ùè× ÁD¿NC Èë ÚCßN í× MCpV éF ,ÚCpëC p¡Û êDìÛk ok ,Co MCp¬Dh ÝëC oD¡OÛC
kCp¾C ÝëpN DÜzA ÖDÛ qC íÇë [ êp¿·V íÃN ] :kßz ælì×DÛ koCk PvÞk éÆ ÚDÜaÛA Dë ,ÙìdpÎClGµ
ÚDìÜF DN íwØz æk éçk phCÞC ok éÛDiJDZ êpÊoDÆ qC Co íOiv oDìwF æCo ÞC .PvC ÚCpëC p¡Û
P¤p¾ ,lzDF ÚCpëC uÞoÓ Þ oDØìÎDÊ PvCßh í× éÆ ÞC D×C .kpÆ í¬ [ pìGÆpì×C ] MCoD¡OÛC
,pìGÆpì×C MCoD¡OÛC ,EÔÃÛC qC xJ Þ P¾DìÛ ¢Øì²µ êoß¬CpK×C qC ÚkpF MnÎ êCpF íÛClÜZ
[ kDO¾C ÚCoßiÛDvA Pvk éF ] êp¿·V ÍßÃF Þ .lz æokD¥× Ùëso ¯vßN

,ÙìÛClF ívok êDèFDOÆ ¢iJ Þ p¡Û ÚkpÆ lÜ× ÚD×Dv ,p¡Û æqßdok Co ÞC PGS×oDÆ DèÜN pÊC DOd
.lÜëÞC yÔN Þ pìFlN Úßël× ÚCpëC Ökp× qC ÐwÛ év

Piv êqDºA
.lëA í× DìÛk éF CpGÆ ÖDÛ éF [ êqÞo ÌÜN ] êokD× qC 1298 ok í®eÂ Þ íñDFÞ êDèÎDv ok êp¿·V
íØÛpF pËëk Þ kÞo í× lè¡× éF ÞC lÎßN qC ¢ìJ Þ koCk ízÞp¾ ¯Ãv éÆk ,pGÆC íÏµ Cqpì× ÞC olJ
okD× Ðì×D¾ ÖDÛ DF êp¿·V é×DÜvDÜz ,koClÛ UCÞkqC MDGRC êCpF íØvo Åol× okD× ÚßZ Þ ,kkpÊ
okD× Þ okD× .PvCoCrìF ÚAqC éÆí×DÛ .p¿·V lØe× kDOvC ÙìdpÎClGµ :kßz í× ÞC Þ kßz í× okD¤
.lÜÜÆ í× æoCkC Co êC éÛCpìÃ¾ oDìwF íÊlÛq íwëo jÛ DF ÉorF

Pëßç êßWOwV ok
ÈÏØÎC HiOÜ× ækCßÛDhíOvpJpv PeN íÎDv lÜZíÂD¿NC ÝÏ×DÆoß®F ,ÉorF okD× PznÊokqCxJ
.íËÜçp¾ ÝÏ×DÆ í®ìe× Þ Ð×DÆ æD¾o ok .kpìÊ í× oCpÂ éVoDhoß×C MoCqÞ PÂÞ ÚÞD·×
íÂD¿NC évol×ok .lÜOvp¾ í× évol× éF Þ lÜ×DÛ í× ,íÃN : Co ÞC ÈÏØÎC HiOÜ× ÙÛDh PvCßh éF
ÚA ok Co êp¿·V ÉorF êDçÞqoA Þ Dç êqCÞpJ lÜÏF êDç é¡ëo ÚCßN í× ÚA ok PÂk DF éÆlO¾C í×
.lÜÆí× í¾p·× ÈÏØÎC HiOÜ× íÃN Co ykßhÞC ,lÜvpJ í× Co ¢Ïì×D¾ ÖDÛ évol×ok íOÂÞ .P¾Dë
.PvC oÞA kok ,PwìÛ ÈÏØÎC HiOÜ× lÛqp¾ lØè¾ í× éÆ íOÂÞ ÞC ÍDd

DèÜN æoDFÞk yokD× Þ êp¿·V Þ kßz í× ÐÃOÜ× ÚDOwÛD»¾C éF ÈÏØÎC HiOÜ× êDÂA l·F ÍDv lÜZ
,PvÞC êCpF ÙÎDv êoDÆ Þ ÝòØ®× íñDV íJ ok éÆokD× PvCßh éF Þ ,lÜÛD× í× PvpJpv íF Þ
Dç íØÏµ éÛDiJDZ ok íçDz æk êqÞo krØOvk DF pìÊ ÁoÞ PØv DF l·F Þ ÞkDJ ÚCßÜµ éF PwiÛ
.kßz í× oDÆ Íß»¡×
.lÛßz í× ÚCpëC uDÜzpv ÚCpzDÛ qC ,Dçl·F ,Dç íØÏµ
DF êp¿·V ,íØÏµ pGÆC íÏµ PvCßh éF ,êqDFpv ÚCoÞk lÛConÊqC xJ Þ êpÊoDÆ ÍDv lÜZ qC xJ
p¿·V lØe× kDOvC :qC Co kßh Ðì×D¾ ÖDÛ ÝÇØ× P¤p¾ ÝìÎÞC ok Þ lÜÆí× UCÞkqC ÞC okCpF pOhk
.lçk í× pìì»N êp¿·V éF

.lÜÆí× ÝèJ ízÞp¿FDOÆ «DwF æDz lWw× ÚÓCkok Dç íØÏµqC ÍÔÃOvC êCkßvok êlÜZ qC xJ
.lÜÆ í× Mß¾ ,lÜìGF Co lÛqp¾ æD¾o éÇÜëC qC ¢ìJ Þ íËÎDv 38ok yokD×
:lÜÆ í× Àì¤ßN ÝìÜZ Dç qÞo Ýë Cok Co kßh qÞo Þ ÍDd êp¿·V
êDèNoCp× D×C ,PvC pÃe× Ù¬DwF .PvC p¥Oi× Öl×Aok ,ÙOwç æDz lWw× ÚÓCk ok ÚDÜaØç.... &
pF Cp× Mp¿Û ÝìØçÞ ,íNoCp× pç ÐS× ,lÛoÞA í× Mp¿Û kßh DF DèNoCp× ÝëC pO¡ìF ,lÜÊorF ÙÎk
.PvC éìGz [ æqoDG× ] íµßÛ éF Dç ¢zßÆÞ ¢¡Æ ÝëC .lÜÆ í× Äëß¡N éÏFDÃ× éF Þ lÛCrìËÛC í×
Mp¿Û PµDv pç Þ qÞo pç .Ößz Ä¾ß× lëDF ,ÙO¿ìF lëDGÛ ,ÖoCk éËÛ DJ pv Co Ökßh lëDF ,ÙÛDØF lëDF
[.PvC ælz ÍlF Ý× íÊlÛqoßNß× éF Mp¿Û ,ÖqDv í×ÞpìÛ Mp¿Û ÝëC qC Þ ÖqÞlÛCí×

ÍÔÃOvC êßv éF íñDç ÖDÊ

éF Þ ,kpënJ í× Co æoDØ·ÎC xØz pëq ok íØÏµ DÂA pGÆC ízÞp¿FDOÆ éF ÚkCk ÚD×Dv Þpv 1324ok
.lÜÆ í× oDÆ DWÛA ok 1328 ÚDFA DN Dç ÝìçßN Þ Dç íÃÏúh lF Ùºo

´ßÛ qC Þ íJDZ êDç ¯Ïº êkDëq qC ,lçk í× go Dç EDOÆ IDZ ok éÆíñDç íOÂk íF qC êp¿·V
EDOÆ oD¡OÛC Þ pGO·× íNCoD¡OÛC Èë kDWëC êÞqoA DF .PvC oßiÎk kßz í× p¡OÜ× éÆ íñDèFDOÆ
xìvDN 1328 æD× ÚDFA 28 ok qClÛC xJ ÚD×ßN oCrç kqCÞk DF ,íJDZ ¯Ïº ÚÞlF Þ lÜØzqoC êDç
ÚDFDìh ok ¸ÂCÞ ,ÍDGÂC éÛDiJDZ ÖÞk éÃG¬ok íÂDNC ok Þ lÜÆ í× ÖÔµC Co pìGÆpì×C éwvß×
.kßz í× lÎßO× pìGÆ pì×C MCoD¡OÛC ,Þpwh p¤DÛ

kßh PznÊpv EÞnW× Co ælÜÛCßh ,lÜØÛCßN êC ælÜwëßÛ ÚDwF ,ÚCÞo Þ Cßìz íØÏÂ DF êp¿·V
Þ ÚCpË¡çÞtJ ,ÚDÊlÜwëßÛ DF ¢ìñDÜzA ,¢ìÊlÛq êCpVD× éFnV pJ Þ Ýëpìz ÚDÜZ ÞC .lÜÆ í×
p¡Û êDìÛk Þ ÚCpèN pèz ,kßh æoÞk qC íÜzÞo pëß¥N ÚDÜZ Þ lÜÆ í× ÚDìF DèÛA qC Co kßh PhDÜz
.lì¡Æ Pvk EDOÆ ÚlÛCßh qC ÚCßN í× íOiv éF éÆ lçk í× ÚD×q ÚA

éÆ PvÞo ÝìØçqC ,PvC p¡Û æqßd ok ÉorF êDçÞqoA qC pJ ¢Îk ,PvC íÎDh ÞC Pvk éZpç
é×DÜçDz ,lìØµ ívoD¾ ÈÜçp¾ ,Ýì·× P»Î ÌÜçp¾ :éÏØV qC EDOÆ ÚCßÜµ 1961 IDZ qDiO¾C
ÌÜçp¾ Þ MDìFkC æqßd ok EDOÆ ÚCßÜµ Dçl¤ Þ ,ívoD¾ éF íwìÏËÛC êlÏV 5 ÌÜçp¾ , ívÞkp¾
.koCk yC é×DÛoDÆ ok Co

ívok êDç EDOÆ oD¡OÛC íçlÛD×Dv

êDèFDOÆPÆpz êkÞq éF Þ ,kkpÊí× pF pìGÆpì×C éF ívok êDèFDOÆæqßdok yÔN ÍDv 12 qC xJ
.lÜÆ í× pìGÆpì×C éØìØ¨ Co....Þ DÜìv ÝFC MCoD¡OÛC Þ íGìV

í× ÚD×rØç oDFok ¯vßN êpÃÜwëDF é×DÜçDz oD¡OÛC DF pìGÆpì×C IDZ ívÞkp¾ é×DÜçDz oD¡OÛC
íÛClÜ×pÜç Þ pzDÛ DF íñDÜzA oDOvCßh êßÏèJ cp¾ éÆ PvC xì¿Û ÚDÜZ pìGÆ pì×C é×DÜçDz .kßz
.kßz í× lÛC ækpÆ éìèN Co ÚA éÆ

í×DèNC koCß× qC í©·F

¢ì×DèNC koCß× qC í©·F éF oDF ÝëlÜZ [ fG¤ êßWOwV ok.... MCp¬Dh ] lÏV Þk ÝëC ok êp¿·V
,ÚCpëC íµDØOVC jëoDN ÖoDèZ lÏV oD¡OÛC ,êßÏµ ÉorF Þ PëClç ÁkD¤ êDç EDOÆ oD¡OÛC lÜÛD×
éOhCkpJ éOhDv kßh ÚCkp×qC íÇë ÚCßÜµ éF æDz D¨o éF ÚAok éÆéOhDv kßh ÚCkp× EDOÆoD¡OÛC
êCpF æDz éF é×DÛ ÝOzßÛ ,ÚDìÛCpëC ÌÜV æDz EDOÆ oD¡OÛC ,íOzk íÏµ êDèFDOÆ oD¡OÛC ,kßF ælz
ok éÆ íÛCoDÇØç Þ ÞC qC êpëß¥N ,ÚCpëC ívok êDèFDOÆ p¡Û Þ ¸G¬ PÆpz êDç HÏ¬ P¾Dëok
éÆ Pw¾C PÆpz ÖDèv ÝOzCk Þ ,êßÏèJ cp¾ oDÜÆ ok lÛkßF ÙìèvpìGÆpì×C é×DÜçDz p¡Û Þ éìèN
.lÜÆ í× æoDzC ,kßF íçD¡ÜçDz ÚD×qDv yC ælØµ oCl×Dèv
íNÔÇ¡× ,ÞC ÍCß×C æokD¥× Þ ,Úlz íÛClÛq ,PzCk qDF ÐìÎk ÝëpN Ùè× ,éOzßÛ êp¿·V éÇÛDÜZ D×C
êpÛßvD×Cp¾ æoDF ok Co ÞC êDèFDOÆpìGÆpì×C MCoD¡OÛC éÆ êCælÜwëßÛ ,ÝìñCo ÐìµDØvC DF éÆ PvC
.lÜÆ í× ClìJ .kpÆ p¡OÜ× ,ÚCpëC ok

.lÜëp¾A í× ÐÇ¡× ÝìñCo

ÀÎå× ÁßÃd PëDµo Þ ÚCpëC ok ÚDØVpO× Þ ÚDÊlÜwëßÛ éF éØVpN krØOvk Þ ÀìÎDN Äd PhCkpJ
êDèFDOÆoD¡OÛC qC ¢NCp¬Dh qC PØwÂ ÝëlÜZ ok ÞC .PvC êp¿·V êDç PµlF qC ( PëCo íKÆ )
PhCkpJ ÐìÎk éF D×C .lwëßÛ í× kCk oCpÂ kDÃ·ÛC ÚÞlF Þ íOÂD¾o ÐÇz éF ÚDÊlÜwëßÛ qC êoDìwF
...DN kßz íØÛ kDWëC ÞC êCpF íÏÇ¡× rÊpç ,pRC oD¡OÛC qC l·F Þ ÐGÂ ok ÀìÎDN Äd Ð×DÆ
ÚDOwÏËÛok ÚD×q ÚAok éÆÝìñCo ÐìµDØvC DF éGNDÇ× qC xJ ,pìGÆpì×C MCoD¡OÛC ,êp¿·V éOzßÛ éF
ÚDëpVok Co ÞC IDZ ÐdCp× ÖDØN ok Þ lÜÆí× HwÆ Co [ ÚCpëC ok êpÛßvD×Cp¾ ] oD¡OÛC æqDVC ,kßF
.lçk í× oCpÂ p×C
ok lìvo ÚkCk ÚÞlF Co kßh ÀìÎDN Äd Ößv Èë 1358 ÚDOwFDN ok PvCoDØìF íOiv éF éÆÝìñCo
PhCkpJ êCpF pzDÛ éÆkßz í×qDºA íÛD×q qC MÔÇ¡× .lÜÆ í× P¾Dëok êp¿·V qC éÏdp× lÜZ
.lFßzA í× pF ÞC Þ lÜÆ í× HÏ¬ ÝìñCo qC rìÛ Co íÏGÂ êDç P¾Dëok lìvo ,êl·F êDç
ÚCoß×D× qC êkCl·N æCpØç éF ÝìñCo ,EÔÃÛC íÛDOvkCk Þ êpOwÊkCk ok ¢ÆD¡Æ æD× lÜZ qC xJ
ÝìñCo l·F íÃëDÂk Þ lÜçk í× oD·z ÞC éìÏµ pF pìGÆpì×C ÚCpÊoDÆ ,kÞo í× pìGÆpì×C éF íÛDOvkCk
Úlz íÛClÛq éF pWÜ× éÆíÊorF êDçpv kok Þ konÊ í×ok íGÏÂ éOÇv pRC ok pìGÆpì×C pO¾k ok
.kkpÊ í× qDºA kßz í× pìGÆpì×C éwvå× æokD¥× Þ ÞC

æokD¥× Þ ÞC Úlz íÛClÛq éF éÆíñDçCpVD× Þ MÔÇ¡× qDºA cpz DF Co ¢NCp¬Dh ÖÞk lÏV êp¿·V
êl·F MClÏW×oD¡OÛC æCo éF Ù¡Z Þ ÁDO¡× ,ælÜÛCßh Þ lçk í× ÚDëDJ ,kßz í× pWÜ× pìGÆpì×C
.lÛD× í× CpVD× éÎDGÛk qC íçDÊA Þ

jvDJ íF êDç ¢vpJ

:lvpJ í× ÝÏS× .lÜÆí× cp¬ rìÛ íÃ®Ü× êDç ¢vpJ êp¿·V
?PwìÛ ÖpV ÓDd DèFDOÆ ÝëC oD¡OÛC CpZ ,PvC ÖpV êßÏµ Þ PëClç ÁkD¤ êDèFDOÆ oD¡OÛC pÊC ]
ÈÜëq Þ ÙÏì¾ ÚDÊlÜÜÆ æokD¥× ÐìÎk éZ éF xJ lÛC éÎD¨ ,ækpÆ IDZ pìGÆpì×C éÆ íñDèFDOÆ pÊC
[....Þ ?lÛC éOhÞp¾ pËëk ÚCpzDÛ éF Co DèÛA
éÆ Co êpGO·× êDèFDOÆ oD¡OÛC Þ êpìÊ ÐÇz ÚDOvCk ,lÜÆ éOwh Co ælÜÛCßh éÇÛA íF Þ PÂk DF ÞC
Þ ½De¤ Þ «D®h qC ÙµC Co p¡Û ÚCoDÆolÛC Pvk ÖDØN .lçk í× cpz ækpÆ p¡OÜ× pìGÆ pì×C
fì¨ßN ív Þ PwìF êDç éçk ok Co ÚCpèN ÚCpzDÛ ÖDØN ÍDd cpz Þ ,lÜÆ í× í¾p·× ælÜwëßÛ
.lÜÆí× ÙìvpN DèÎDv ÚAok Co ÚCpèN êDç ízÞp¿FDOÆ ÖDØN êDì¾Cp»V Þ lçk í×

Co ÙÏÂ ,okD× Ép× Ð¥¾ ok êp¿·V .koCk ÚCÞo Þ ærìÆDJ êpSÛ [ fG¤ êßWOwV ok ] : EDOÆ
êDèÛDOvCk ,lÜÆí× PëDµo Co ÚDOvCk êDç kÞp¾ Þ qCp¾ êC é¾pd êC ælÜwëßÛ lÜÛD× ÞC .lÛDëpÊ í×
¢NCp¬Dh ÚlÛCßh ,ÚD×q ok íñDWFDV Þ ÚDOvCk ok ÄìÏ·N kDWëC DF Þ lÛDvo í× ÚD×Dv éF Co íµp¾
.kqDv í× pënKÎk ælÜÛCßh êCpF Co

: ¯vßN lÏV Þk ok éiwÛ 2200 ok êp¿·V D¨o lØe× êoDOvC pëÞ DF [ fG¤ êßWOwV ok ]
.PvC æl×A oCqDF éF ÚDèFqÞo MCoD¡OÛC
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&