, é¡ëlÛC , ÚDìF êkCqA Ölµ ê ¯vCÞ éF éÆ PvC íÛCpeF oDO¾pÊ D× é·×DV PvC Dç ÚpÂ
. PvC æl×A lëlJ ÙÏÂÞ
ÚDì¡ëÞok ½pzC íϵ

íFkC lÃÛ ok ÚCpeF . lÛpËëlÇë qC pRDO× Þ pënJDÛ íñClV ê éÎßÃ× Þk ÚCpeF lÃÛ Þ lÃÛ ok ÚCpeF
. kpÆ ívopF íµDØOVC ÚßÊDÛßÊ êDç éÜì×q ok ÚCpeF qC ClV ÚCßN íØÛ Co êpÜç Þ
ok ÚCpeF , Dç yqoC ok ÚCpeF , yoÞpJ Þ yqß×A yÞook ÚCpeF , kD¥OÂC ok DÜËÜN Þ ÚCpeF
kD¥OÂC ok ÚCpeF , íµDØOVC ¯FCÞo ok ÚCpeF , êpÜç Þ íFkC ÚDG¬Di× êéÛDvDÜz íñDGëq Åok
êéØç ok ÚCpeF DF íËÜNDËÜN íËOwF , íÛDËØç êDç éÛDvo ok ÚCpeF PëDèÛ ok Þ , EDOÆ oCqDF
. koCk êpÜç Þ íFkC lìÎßN êDç éÜì×q
Þ p¥d bìç ÚÞlF , uok uÔÆ éF ykÞoÞ êClOFC ÚDØç qC íÛDOwFk ÅkßÆ Èë éÆ í×DËÜç
Mol lÛCßOF , lÛC ælì¡Æ ypص ÖDØN êCpF éÆ êr×p ¯hqC ÝO¾o Cp¾ qC upN ÚÞlF Þ íñDÜSOvC
MoߥÜëC ok , koÞDìF nºDÆ êÞo Dë lÜÆ ÚDìF koCk Ýçm ok Co éaÛAÞ kqClÛC oDÆ éF Co kßh PìÂÔh
MDWÛ . P¾Dë lçCßh MDWÛ é¡ìØç êCpF ækßF ypìËÜ×Ck Dç Úp éÆ ÉorF íÛCpeF qC D× êé·×DV
. ÙÏÂ Þ é¡ëlÛC Þ ÚDìF ok êkCqA ÚkßGÛ ÚCpeF qC
Þ ¯ìe× DF íÇëkrÛ ê é®FCoÞ PvC íµDØOVC Þ íiëoDN ¯ëCpz kßÎß× êpÜçÞ íFkC oDRA éÆ DWÛA qC
Þ íVoDh pìRDN éÛßÊpç qC oÞk éF Co íFkC pRC Èë ÚCßN í× DëA , koCk êkD¥OÂC Þ íµDØOVC MDÃG¬
éF lëDF Þ PvC oDZ DÛ lÃOÜ× Èë ?kpÆ íFDëqoC ælÜwëßÛÞ ælÜÛCßh ÚDì× í®FCo ÚCßܵ éF ¯Ã¾
ÍCßdC Þ ´D¨ÞC éF rìÛ Þ lÜÆ éVßN MDìFkC Þ ´DØOVC rìÛ Þ ´DØOVC Þ MDìFkC ÝìF ÐFDÃO× ¯FCÞo
. kqCkpKF lÜ×pÜç ê íÊlÛq ÚCoÞk ê íiëoDN
Þ æpOwÊ ok kßÆo êé·VD¾ éF [ lÃÛ ÚCpeF ] TeF éF ÝOhCkpJ êDWF éÆ PvC pOèF Ý× p²Û éF
PëDèÛ ok Þ ælz éOzßÛ êDç lÃÛ Þ ÝëlÃOÜ× kCl·N . kßz éOhCkpJ rìÛ uDwd éÎßÃ× ÝëC Äص
íñDç lÃÛ Pì¿ìÆ Ùè× ê éÏòw× . kpÆ lçCßiÛ Ðd Co íÏÇ¡× lÃÛ êéÜì×q ok PìØÆ éF éVßN
. ÙìÛCßh í× DWÛA Þ DWÜëCok æqÞp×C D× Þ lÛßz í× éOzßÛ éÆ PvC
DWÛA qCÞ ,p·zok ÙçÞ PvC kßè¡× qÞp×C êíwëßÛ ÚDOvCk ok Ùç , Äص Þ æpOwÊ ok kßÆo ÝëC
ok Cpëq , PvC ælz oDZk ÚCpeF Þ kßÆo éF , PwìÛ CrW× Þ íµCrOÛC êC éÎßÃ× íFkC oDRA lÃÛ éÆ
Þ Àì·¨ êlÃÛ Þ êß íNDìFkC kßVÞ §p¾ xJ . lÛoCk oCp ÙçDF ÐFDÃO× Þ ÙìÃOw× ê é®FCo
Þ íÊlÛD× Hõ oDZkDë Þ lÛÞpì× ¢ìJ éF pËëlÇë êDJ éF DJ Þk ÝëC . PvCpënJDÛ ÚDÇ×C xǵpF
. lÛkpÊ í× DÜËÜN Þ ÚCpeF
Þ Pì¿ìÆ °DeÎqC ÖC ælÛCßh íÛDOvCk MDìFkC ê éÜì×qok ÚßÜÆDN éÆ Co íñDçlÃÛ ÙçCßiF pÊC
qÞDWN Pvk Þk ÚDO¡ËÛC kCl·N qC ÚDÛA oDØz , ÖoDØ¡F íwëßÛ lÃÛ êíØϵ ÍߤC éF êlÜF êDJ
: lÃÛ qC ÙÛCßN í× ÍDd ÝëC DF . kpÆ lçCßiÛ
Þ ÖpGF ÖDÛ [ yßëoCk rëÞpJ ] kDë ælÛq éOzßÛ [ oßÆ ½ßF ]
. [ êolÜF Dëok ÀWÛ ] éOzßÛ [ ÙÛDh ßçA pçßz ] lÃÛ qC
. [ ÈFßZ ÁkD¤ ] oDRA ê æoDF ok [ íÜçCpF D¨o pOÆk ] lÃÛ qC
. [ oDwÆDh ÙìwÛ ] oDRA æoDF ok [ íwì¿Û omA pOÆk ] lÃÛ qC
Þ . [ olìÏÆ ] ê æoDF ok [ ßÎoDèF lØe× ] lÃÛ
. êkClÃ× ÖCpèF pOÆk ] qC [ DǾDÆ ] oDRA ívopF
Þ .pÜç ê æoDF ok [ oß¡ÛCk ÝìØìv pOÆk ] êDç ívopF
. íÛDOvCk MDìFkC æoDF ok , íÂkD¤ pì× ÍDØV ] MD¿ìÎDN
: éÆ PvC ÝëC kßz cp¬ lëDF ÚDì× ÝëC ok éÆ íØè× ¢vpJ
íFkC oDRA ívopF Þ lÃÛ ê éÜì×qok ÚDÜëC oß©d CpZ , æpGh Þ DÛCk ÚClÃOÜ× ÝOzCk kßVÞ DF
? PwìÛ ußwe×
, EDOÆoCqDF kßÆo Þ êkD×Þ êkD¥OÂC êDçDÜËÜN êCßv éÆ, kpÆpÆmCo êoDìwF êDç PϵÚCßNí×
. lÛC éÏØV ÚA qC , é¡ëlÛC Þ ÚDìF êêkCqA Þ ælìõ qCpFC æCo pv pF éO¾pÊ oCp ÉorF ¸ÛCß×
íÎD·¾ ê êpÜç Þ íFkC , íµDØOVC MDëp¡Û ÚkpÆ Ðì®·N , íñ Dç lÜF Þ lv ÝìÜZ ÖßzêDçl×DìJ
êoDìwF Þ , [ ßËO¿Ê ] , [ éaëok ] , [ éÜëkA ] , [ ÙÎDv êé·×DV ] , [ ßJDÇN ] , [ ÚÞkpÊ ] : ÚßZ
. PvC pËëk MDëp¡Û
, oß²Ü× ÝëC êCpF Þ . kßz éOhDÜz [ pRC ÚDèV ] : éÆ PvC ÖqÓ , ælÜwëßÛ Èë pRC PhDÜz êCpF
pëDv koß× ok Co oDÆ ÝëC Þ lÜÆ Åok íFßiF Co pRC êD©¾ Þ Dç Pì¥iz éÛDçD ÊA , lëDF lÃOÜ×
êéµßØW× pF ÙÆDd êDç Pì¥izÞ íÏÆ Pì·¨Þ éWìOÛok Þ lëDØÛ oCpÇN rìÛ ælÜwëßÛ ÚDØçoDRA
. lçk ÚD¡Û Þ éO¾Dëok Co pRC
Þ MDGRC êCpF ÚÞl× Þ ÙWwÜ× ÚßÛD Èë kßVÞ D×C , lÜOwç íGwÛ ÞpënJ pìRDN ÝìÛCß éZpÊ
pË× , lëA íØÛ Pvk éF ÚßÛD ÝëC Þ , PvC ÖqÓ íFkC lÃÛ ê æßìz pç êíÛDG× Þ ÍߤC ÙìÇeN
ê éØVpN DF æqÞp×C éÛDOiGzßh éÆ , íFkC lÃÛ êDç HOÇ× ÞlÃÛ jëoDNok é·ÎD®× Þ ÄìÃeN DF
Þ , [ Ý×lÏÊ ] , [ YDÆßÎ ] oDRA éØVpN . PvC ækDv Dç ÚA éF ívpOvk éÜì×q ÝëC ok íñDç EDOÆ
: ¯vßN [ lëlV lÃÛ jëoDN ] ê éØVpN , [ ælÜëßJ p¿·V lØe× ] kDë ælÛq éÏìvÞ éF [ ÝìOhDë ]
[ íFkC lÃÛ íÛDG× ] Þ [ MDìFkC ok íñCpÊ oDOhDv pF êl×Aok ] ê éØVpN , [ íÛCpìz EDFoC lì·v ]
uDGµ ] : ê éØVpN [ p¤D·× ê íFkC ê éëp²Û êDØÜçCo ] , [ êpçD¬ éÛCqp¾ ] ÙÛDh ê éÏìvÞ éF
é·×DVok ¢çÞtJ év ] , [ íwÛßë ÙìçCpFC ], éØVpN [ uÞo MDìFkC lÃÛ ok êpìv ] , [ pGi×
kDë ælÛq ê éØVpN [ íFkC lÃÛ êDç æßìz ] , íËìF Öߥ·×pGÆC ê éØVpN [ pÜç êívDÜz
Þ lÃOÜ× ¢ÛCk éF lÜÛCßN í× éØç , pËëk lÜØzqoC êDç EDOÆ êoDìwF Þ , [ í¿vßë Ýìwe×Ôº ]
. lÜÜÆ ÈØÆ ÞC íçDÊA f®v ÚkpF ÓDF
êæl¡Û Åok Þ éOiJDÛ Þ koß× íF Þ DWFDÛ kpF oDÆ , pN Ùè× ÚCpeF éÆ kpÆ yß×Cp¾ lëDGÛ éOGÎC
. PvC íëDç EDOÆ ÝìÜZ ok UolÜ× êDç yÞo
êíÏÆ ê é×DÛpF ok lÃÛ êDç æßìz Þ Dç Moߤ Þ Dç ÐÇz ê éìÏÆ Ð×Dz lÃÛ Èë éÆ PvC ÖqÓ
éF ¯Ã¾ lÃÛ êDç HOÇ× pëDv éaÛA éF íµDØOVC Ößè¿× ÚkÞr¾C DF lëDF Co oDÆ ÝëC Þ lzDF kßh
kßz í× ízDÛ DWÛA qC D× íFkC lÃÛ ok ÚCpeF . lçk ÖDWÛC , lÜÜÆ í× kÞle× ÚA êíFkC Ößè¿×
"Ô¤C Dë lÜërÊ íØÛ pF PvDç æßìz pëDv qC pN lÜؾlç éÆ Co íFkC lÃÛ ê æßìz Èë lÃOÜ× éÆ
æDÊlëk Èë éF lÃÛ ê éÜì×q ÚkpÆ kÞle× êDÜ·× éF éO¿Ê ÝëC . lvDÜz íØÛ Co êlÃÛ ÝìÜZ
. PvC lÃOÜ× Ýçm íñDëßJ Ölµ Þ é·ÎD®× ê éÜ×Ck ÚkßF kÞle× pF ÖlìÆDN éÇÏF , PwìÛ ¦i¡×
´ßÜN pJ ÚDèV ok lÛCßN íØÛ íËÜçp¾ Dë ívDìv lÃÛ éF íFkC lÃÛ ê éÜ×Ck ÚkpÆ kÞle× "DØÏw×
lÃÛ) êlÃÛ êæßìz ÝìÜZ ÝO¾pÊ ælëkDÛ éÆ ÙìÜÆ yß×Cp¾ lëDGÛ D×C . lzDF qDvoDÆ ÝëqÞp×C
kpìÊ Moߤ éÛCoDÆ é²¾De× íOìÛ DF æCßh , koCk ÚDèVok êpN ækpOwÊ ê éÜ×Ck éÆ ( ívDìv
Ý×Ck lÃÛ ÚCpeF éF , lzDF éOzCk Mol ÚDGdD¤ pFCpFok éÛCoDÆDëo Þ éÛCoÞr× íëßv Þ PØv Dë Þ
. lÛq í×
éVßN koß× êC ælÜëCr¾ o߬ éF Þ lÜFDë í× êpN ækpOwÊ ê éÜ×Ck qÞo pç lè·O× lÃÛ êDç HOÇ×
MDìFkCÞ ÚßërëßÏN , ÙÏì¾ ÚßZ í¿ÏOi× êDç éÜì×q ok éÆ lÃÛ ê æßìz ok Cpëq , lÛpìÊ í× oCpÂ
rìÛ Þ êkD¥OÂC MDì·ÂCÞ Dë íµDØOVC jëoDN éF ¢ëDç ½lç pO¡ìF éZpç . lÜÆ í× Ðص é×Dµ
. kßz í× é¬ßFp× ÌÜçp¾ ½p¬ qC íµDØOVC Mol éF ¢ÜÆCÞ
. kßz í× ÚCpeF oDZk , lÜÆ Ðص íSÜh o߬ éF qÞp×C ê ívDìv éZoDKÇë ÚDèV ok êlÃÛ pÊC
lìÆDN íµDØOVC ¯ëCpz pìRDN PeN , íçDÊA kßh ê êpìÊ ÐÇz lÜëAp¾ pF éGÛDV éØç Þ DëßJ lÃÛ Èë
¢zßÆ , íiëoDN Þ íµDØOVC êDç éÜì×q ê é·ÎD®× DF ÝO× pìw¿N Þ ÐìÏeN êlÃÛ ÝìÜZok . koCk
êC ætëÞ Þ ¦i¡× êíµDØOVC ¯ëCpzok íFkC ÝO× Èë éÆ PvC êrìZ ÚApç ÐëÞDN Þ pìw¿N êCpF
DF Þ lÜÆ íØÛ kÞle× Àëp·N ÝìØç éF Co kßh yÞo ÝëC éÆ kpÆ yß×Cp¾ lëDGÛ . lçk í× ÚD¡Û
Ðël·N (....Þ éwÛCp¾ êíñCpÊoDOhDv HOÇ× - Moß¿ÆCp¾ HOÇ× ) ÀÏOi× êDç HOÇ× ypOwÊ
. kßz í× ÍßeO× Þ lFDë í×
H¬Di× êCpF lÛoCk DµkC éÆ ÙìOwç Þo éFÞo íÛDÊlÜwëßÛ Þ ÚCpµDz qC íµßÛ DF D× pìhC êDèÎDv ok
ælìõ [ MoDF ÚÓÞo ] ÙìÛCk í× éÇÛDÜZ . PvC ækp× H¬Di× DèÛA p²Û qC Cpëq , lÜwëßÛ íØÛ
MDìd kßh Ép× DF ælÜwëßÛ Þ PvC ækp× Þ koClÛ kßVÞ pËëk ypRC ÄÏh qC xJ ælÜwëßÛ éÆ koCk
.koCnËì× Öl íÊlÛq é¤pµ éF H¬Di× ÚCoCrç ælÜwëßÛ Ép× DFÞ . lçk í× ¢G¬Di× éF êC æqDN
: éÆlÜçk jvDJ ¢vpJ ÝëC éF lëDF D× H¬Di× íF ÚDÊlÜwëßÛ Þ ÚCpµDz D×C
ÚCpeF DF Ùç lÃÛ lzDF ÝìÜZ íOÂÞ ? lÜwëßÛ í× éÆ êCpF H¬Di× ÚkßGÛ éF kDÃOµC kßVÞ DF
éÆ PzßÛ íÜìG¬Di× êCpF lëDF lFÓ Co êoDRA ÝìÜZ koß× ok lÃÛ xJ . kßz í× Þo éFÞo êC æqDN
êCpF qCÞA Þ qDv íÜ·ë H¬Di× íF pµDz Þ ælÜwëßÛ éÆ lÜÜÆ yß×Cp¾ lëDGÛ ÚDÜëC . lÛoClÛ kßVÞ
.pÆ êDç yßÊ
. lzDF é·×DV ok íFÔÃÛC êíÛßÊpÊk Þ ÍßeN ÚkoÞA lëlJ PèV ok lëDF lÃÛ ½lç
ÞC oDÆ xJ , lçk í× ÚD¡Û rìÛ Co pRC íñDGëq êDçqCo Þ r×o ÍDd Ýìµok íFkC lÃOÜ× éÆ DWÛA qC
ÚßÜÆDN ÚCpëC ok qÞp×C lÃÛ , éÆ ¢vpJ ÝëC D×C . PvC pRå× rìÛ ælÜÛCßh ê êpÜç ÁÞm yoÞpJ ok
, PvC ækßF pRC ê ælÜÜëp¾A êCpF lì¿× ê íñDØÜçCo Þ ÐØ·ÎCoßOvk Moߤ éF æqClÛC éZ DN
. PvC Ð×DN Þ TeF ÐFD íGÏ®×
ok æqÞp×C éÆ Co íÛC peF Þ lÜOwç íµDØOVC êoß×C pÜç Þ MDìFkC éÆ ÙìÜÇÛ yß×Cp¾ ÚDëDJok
. kßz í× ízDÛ D× ê íµDØOVC Pì·¨Þ qC , ÙìOwç lçDz íFkC lÃÛÞ ÚDOvCk ,p·z ê éÜì×q
êDçÞpìÛ Pì·Âß× ok Þ íÛßÜÆ ¸¨Þ ok éÆ íÎßeN Þ MCpìì»N MCqCß× éF ÚCßN í× PèV ÝëC éF
. kßF oCÞlì×C êpÜç Þ íFkC lÃÛ ok ÍßeN Þ pìì»N éF ,lçk í× go é·×DV Þp¡ìJ Þ ælÜÎDF
&&&&&&&&&&==========----------&&&&&&&&&&0000000000==========----------&&&&&&&&&&