lÛkpÆ ¼ìÏGN ¢ëCpF éØç ÝëC éÆÙç íFDOÆ DOd . ÙëoClÛ íGÎDV EDOÆ DèÎDv ÝëC ok : íÜì×C ÚßO¿×
,kCqpìJ DëÞq :qC [ ÙÜÆ í× yß×Dh Ý× Co Dç ¹CpZ ] :íÜ·ë ,lìvo Ùç Ùçkrìv Þ ækqCÞk IDZ éF Þ
, ÚDÊpè× - ClÏë : ÐS× íñDç ærëDV ælërÊpF éÆ Ùç íñDèFDOÆ Öp²ÜF . ÖlëlÜwKÛ Co yphA êDèÏ¥¾
.lÜOwìÛ Ùè× ,lÜÜÆ í× ¼ìÏGN ÚD¡ëCpF éÆ æqClÛC ÚA ,lÛC ælz ... Þ ,ÍDv EDOÆ
Þ lÛoClÛ í¿wϾ êCßOe× DèFDOÆ pO¡ìF Þ ,ÙìOwç Àì·¨ íÏìh íñCßOe× p²Û qC : lzoÞA kDëÞC
. ÙëoClÛ êrìZ íÛDOvCk MDìFkC ok éÛD¿vDO×

éFÞo EkC íÎDçC êßv qC Dçp²Û oDè±C ÝëC qC íhpF DF íOÂÞ ÍDw×C ,Ùç ÍDv EDOÆ éÛDhpìFk lëDz
íñDèFDOÆéÆ PvC ívopF ÐFD ¢vpJ ÝëC D×C .kpÆp²Ü¾p¤ÍDv EDOÆêCpF ÚD×o EDiOÛCqC lzÞo
Pì¾p± DëA ,lÛC ælz ælërÊpF pNpF ÚD×o ÚCßܵ éF íFkC êDçærëDV ok éOznÊ ÍDv lÜZ ok éÆ
íNl× êCpF Co ÚD×o íÛCpëC ælÜÛCßh éÃñCm lÜÛCßN í× DëA ,ÚkßGÛ íÏ¥¾ Ýìµok Þ ?lÛoCkêoDÊlÛD×
ÝìÎÞC éÆ íOÂÞ qC EDOÆ ÝëC .[ ÚßzÞßv ] éÆ oß®ÛDØç ? lÛoCk éËÛ í¨Co íÛÓ߬ ÚClÜZ éÛ DOd
êDç éiwÛ ÝëphA ,pzDÛ éO¿Ê ÄG¬ qÞp×C Þ lzÞp¾ í× ÚDÜaØç ,lz p¡OÜ× 1348 ÍDv ok oDF
ok 1315 ÍDv okoDF ÝìÎÞC éÆ [ oßÆ ½ßF ] Dë . PvC yÞp¾ ÍDd ok ÚA ÖC ív IDZ qC ælÛD× íÂDF
éOvCo ok ÚA êßWOwV ok íÛCpëC ÚD×o ælÜÛCßh qßÜç ÍDv 68 PznÊ DFÞ lz p¡OÜ× íòGØF
éOzCk DOd Dë ,lÛCßiF Þ lFDìF Co ÚA qC êC éiwÛ DN ,lhpZ í× æDË¡ÛCk êßÏV êDç ízÞp¿FDOÆ
êDèFDOÆoCqDF ÚÓÓk Pvk ok Þ lzDF ælz p¡OÜ× íØvo pìº íÎDÛDÆ qC lÜZ pç . ylzDF
.lvpF yÞp¾ éF ælÜwëßÛ ÝëC qC pËëk êDç éµßØW× æCpØç éF íwÆCpëq
Þ ClÏë íFkC êDç ærëDVû ÚD×o ¢iFok ¢ìJ ÍDv éÆ ,[ Ý× ælÛpJ ] EDOÆ ælÜwëßÛ ,í¾Þ DGëp¾
ok p×C ÝëC kßØÛ Þ oDÊlÛD× Þ íÏ¥¾ êDèFDOÆ æoDF ok ,lz í¾p·× pNpF ÚD×o ÚCßܵ éF ,êpì¡ÏÊ
: P¿Ê D× EkC ¢iF oDËÛpGh éF ,íFkC êDç ærëDV êDç ælërÊpF
íFkC êDç ærëDVok ælz ælërÊpF íFkC oDRA Úkq Èe× êCpF íFDwd Þ Pvok oDì·× Èë [ ÚD×q ]
:lz pÆnO× êÞ . PvC
ÚßZ ,PvC íFßh EDOÆ ÝØOd lvo í× Ùç ÖlÜZ êDèJDZ éF éÆ íFDOÆ P¿Ê ÚCßN íØÛ Ý·ÂCÞ
. lÛßz í× yß×Cp¾ DèÛA qC íÏìh .koßiF IDZ oß®ÜìØç Ùç l·F êDèÎDv éÆ koClÛ íÜìØ©N
êDç ærëDV ÝëC í¬D Ùç ÐìG ÝëC qC íñDçrìZ Þ l× Þ HN íØÆ éÇÜëC ÚCßܵ DF [ í¾Þ ] ÙÛDh
: kpÆ ÚDìF , PvC ælz íFkC
,lÜÛCßiF Co DèÛA Ökp× Ùç qDF DèÎDv qC l·F pÊC .kpÆ MÞD©Â íçDNßÆ Ml× êCpF ÚCßN íØÛ éOGÎC
. PvC íϤC oDì·×
ærëDV íñDèÛ ¢iF éF rìÛ ÞC [ íËÜv HÏÂ Þ ælÛpJ ] EDOÆ éÆ ,xëßÛ ÚDOvCk , íwìño D¨o
MDìFkC PzßÛpv éÛD¿vDO× éÆlvpì×p²Û éF ´ßØW×ok :P¿Ê æoDF ÝëC ok kßF éO¾Dë æCo êpì¡ÏÊ
qC íhpF ÝÜìÃë . PvC ækoßh æpÊ ÚD×qÞo ívDìv PzßÛpv éF ÀÏOi× êDç éÜì×q ok ÚDØFDOÆÞ
êkl·O× êDèJDZ PvC ÝÇØ× Þ lÜëAí× qÞo ÐñDw× cp¬ DF ,lÛoCk í®ëCpz ÝìÜZ ,Ùç ÚDØëDèFDOÆ
DèFDOÆ ÝëC Hh . lO¿ìF uoßF êÞo Þ kß¡F Ùçí»ìÏGN yC ælÜwëßÛ êÞo pÊC £ß¥iF ,lÛoßiF
.lÜzDF éOzCk íFßh yÞp¾ í¤ß¥iF ÚD×q ok éÆ lÜZpç .lÜOwçoCk ½p¥× jëoDN Èz ÚÞlF
pèF .lÜOwìÛ Ùç íFkC é×DÜvDÜz êCoCk éÇÏF ,lÜOwìÛoDÊlÛD× DèÜN éÛ DèFDOÆ ÝëC D×C : kÞr¾C êÞ
.lÛÞo í× ÝìF qC Þ lÜÆpN í× EA êÞo EDGd ÐS× Ùç l·F Þ lÛßz í× ækq êC éÂpV ÐS× ÍDd
. PvC íÏ¥¾ êDèFDOÆ PzßÛpv ÝëC
ívoD¾ EkCoDÊlÛD× oDRA éF ÝÜìÃë ,lÜÇF êoDÆ ÚDOvCk æoDF ok lçCßiF íwÆ pÊC :kCk é×CkC ÞC
Ý·®Â ÞC .D× MDìFkC qC êC éÛßØÛ ÚCßÜ·F ,lÜOwç íFkC é×DÜvDÜz éÆ íñDè FDOÆ éF , lÜÆí× ´ßVo
. PvC ¼ìÏGN ¢O¡J éÆ kÞo íØÛ íÏ¥¾ êDèFDOÆ ¹Cpv éF
éÛD¿vDO× : kpÆ ÚCßܵ DèÛA ok yoDRA qC ÚCßܵ Þk oß©d Þ íFkC êDç ærëDV éF æoDzC DF , íwìño
éÆ lëlëk Þ lÜOwç ÚD× íÏ¥¾ ÐñDw× ´D·¡ÎC PeN íµßÛ éF Ùç ÚD× íFkC êDç ærëDVkßh
ærëDV DèØÛDh éF CpZ éÆ PwìÛ ÝëC TeF .lÛkCk DèØÛDh éFpO¡ìF éOznÊ ÍDvok Co íFkC Dç ærëDV
qC Ùç ¢Oìµß¨ß× Þ koßh í× EA íñDV qC Ùç éì©Â ÝëC íµßÛ éF ÖkpÆuDwdC D×C ,lÛC ækCk
Pëßç Þ P×l DF éÆíñDèFDOÆ éÆ lÛßz í× TµDF Dç ærëDV kßh éÇìÎDd ok .kpìÊ í× ¯h íñDV
.lÜÜìGF é×l¤ ,lÜOwç ÚCßiØç D× íFkC
D× oDËÛpGh éF æoDF ÝëC ok rìÛ , íwëßÛ ÚDOvCk Úßܾ uol×Þ xëßÛ ÚDOvCk ,íÂkD¤pì× ÍDØV
ÚßÜ²× ,lÜvo í× kl·O× êDç IDZÞ DçsCpìN éF æDNßÆMl× Èë ok éÆ íñDèFDOÆ éF ÝÎߤC : P¿Ê
êC æoÞk Èëok .lÜOwìÛ oDÊlÛD× DèÛDOvCk ÝëC éÆ PvC ækCk ÚD¡Û Ùç íwëßÛ ÚDOvCk jëoDN. ÙOwç
.lÛÞpì× kDë qC Ùç DèÛA ,lÜÆí× pìì»N éÆ ÍCßdC Þ ´D¨ÞC l·F ,lÜÜÆ í× ÐÊ
ÝëC êCpF íiëoDN éÛßØÛ Èë ÚCßܵ éF Co [ ÈìF ÙìçCpFC é×DÜOdDìv ] Þ [ ÝìÜweØÎC ÈÎDw× ] êÞ
PÎÞk Pvk éF yCælÛoCk pÊC Þ kßF ´ßÜØ× ÚCpëC ok ¢JDZ íÛD×q EDOÆ ÝëC :kÞr¾C Þ ,kpØz pF p×C
ÚDV éF Co p®h ÝëC HϺC ,PzCk êC æD·ÎCß¾ yÞp¾ ÚßZ D×C . lz í× ClV ypv ,kDO¾C í× oDVDÂ
Cokßh ælÜÛCßh Ùç DèFDOÆ ÝëC , l×A êßÏèJ Þ P¾ooDVDÂ Þ lz §ßµ éÆ ´D¨ÞC íÎÞ .lÛlëph í×
.lÛCk Pvk qC
êCpF íGwÛ oDì·× lÜZ éF æoDzC DF ,[ Hz êDÛqCok ] Þ [ ÙìçCpFC ECp®¨C ] êDèÛD×o ælÜwëßÛ
¦i¡× Co yCêoDÊlÛD× ,ÚA pF éO¾o ÚD×q Þ pRC P췮 : lzoÞA kDë ,íFkC pRC Èë êoDÊlÛD×
PvC ÐwÛ Þk , ælz p²Û ok íFkC pRC Èë êoDËÛD× Úlz ¦i¡× êCpF éÆ íÛD×q ÐÂC ld Þ lÜÇì×
, [ é×DÜçDz ] ,[ Dç éëDwØç ] , [ kßGÛ íÇë kßF íÇë ] , [ ¢ëDèØ¡Z ] ,[ ÚßzÞßv ] ,[ oßÆ ½ßF ]
Þ íÎD·O× Pì¤ß¥h qC êoCkoßhpF ,pËëk íÊtëÞ .lÛC éOvk ÝëC qC , [ ÚDOwÏÊ Þ éwëkC - kDìÏëC ]
ÀÏOi× êDè¿ì¬ éÆ [ fϤ Þ ÌÜV ] ÐS× . PvC ælÜÛCßh êÞo êoCnÊpìRDN rìÛ Þ êlÜØçßÇz
[oDØh kCl×DF ] ÐS× êoDRA D×C .lÜÛCßh í× Ùç oCpÇN éF Þ lÜÛCßh í× Co ÚA ÚDèV pvCpv ok Ökp×
.lÜÛCßh íØÛ oCpÇN éF íÎÞ ,Úlz ÖpÊpv êCpF lÜÛCßh í× éØç Co Dç íÂoÞDJ ÝëC qC íhpF Þ éìÃF Þ
,lÛC ælz ælërÊpF íFkC rëCßVok éÆíñDèFDOÆ DF oDRA êoDÊlÛD× ¯FCo æoDFok ,é×CkC ok ælÜwëßÛ ÝëC
.lF íOèVqCÞ lÜOwç Eßhp²Û Èë qC Dç ærëDVÝëC lìÜìGF . ÙÛrF ½pd ÙvpN í× Ý·ÂCÞ Ý× : P¿Ê
íØvC DN ,kqClÜìÛ æCo íñCl¤ ypF Þ oÞk ÙO¿ÊpzDÛ éF ,ÖkoÞA ok Co ÙìçCpFC ECp²¨C EDOÆíOÂÞ
ÓDF lÜzDGÛ oßh ok Þ éOwëDz éÆ íñDèÛD×o éÇÜëC :kÞr¾C êÞ . kßz qDF DèÛCßV êCpF æCo DN ,lÜÇÛ ok
lFoDRA ÝëC pÊC Þ l×DWÛC í× éSìGh éÃÏdÚA êpìÊ ÐÇ¡F éÆ PvC MDìFkC ok ÐwÏwN íµßÛ ,lÜëDìF
í×lÃ× .... Úlz éOzßÛ ÖlÃO·× .lëA í× lëlJ éÃÏd ÝëC ,lÛC æl×A DWÜëC éÛD¿vDO× éÆ ßÏV lÜëDìF
,lÛkoÞA kßVÞ éF Co êoDØz íF kl·O× oDRA éÆívoD¾ éëD× ÙÆÚDwëßÛ ÚDOvCk ÝìF ok ,kßF ÍCnOFC
ÚÓC éÆ êC ée¿¤ 800 Dë 500 êDèÛD×o .lÜOwìÛ ÚD×o ÝϤC éÆ lÜOzßÛ íñDç ÚD×o íñDèØÛDh
PÃìÃd ok . PvC ækoÞA ÝìñDJ Co Dç êoÞCk f®v Dç ÝëC Þ ,PvC ækpÆpJ Co Dç ízÞp¿FDOÆ «DwF
. ÙìOwç MDìFkC ok éSìGh éÃÏd ÝëC oDO¾pÊ D×
ælÜwëßÛ Eßh ælÜÛCßh Þ koÞA í× kßVÞ éF Eßh ælÜÛCßh Eßh pRC :kpÆÚD¡Û p¬Dh íÂkD¤pì×
éF Þ lÛC æl×A oDÆ êÞo lÜØNol ÚClÜZ éÛ oDRA éÆ ÙëC ækDO¾C êoÞk ok D× p©d ÍDdok .Co Eßh
kßVÞ éF êpN ÍnOG× oDRA éÆ kßz TµDF PvC ÝÇØ× ¢hpZ ÝëCÞ kßz í× ækCk Ùç ærëDV DèÛA
.lëA
æDËJ ÔS× ,lÛkoÞA í× íFDwd êDçoÞCk Þ lÜOzCk íÂßz íFkC êDç ærëDV ÐëCÞC :kCk é×CkC êÞ
ÚD¡ëDV yCßë yCßë DçoÞCk ,ækDO¿ìÛ DV Dç ærëDV qßÜç ÚßZ íÎÞ ,PzCk íFDwdoÞCk lÜZ ¢ÎÞC
.lÛoClÛ Co Dç íÎÞC íËOwëDz éÆ lÛkCk íÛCoÞCk éF Co
í¾p·× ærëDV êCpF ypRC éÇÜëCqC ÐG ÞC .kßF Ý× kpÊDz ,ÚDÊlërÊpF qC íÇë : P¿Ê ÝìÜaØç ÞC
yß×Dh Ý× Co DèºCpZ ] qC HNCpØF ,íÛD·× Þ CßOe× p²Û qC éÆÖlëk .¢ØÛCßiF DN kCk Ý× éF ,kßz
éF . PvC pOëß ÚA qC [....DèºCpZ ] íwëßÛ ÚD×o oDOhDv p²Û qC íÎÞ . PvC pN íܺ [ ÙÜÆ í×
. ÙO¿Ê Ùç ykßh
p¬Dh ælìWÛo íwÆ éÆ ÙÜÆ ÖÔµC í¤Dh p²Û ÙçCßh íØÛ :lz pÆnO× ßÊ Þ P¿Ê ÚDëDJ ok êÞ
PÎÞk êDÂA éÆ Ölëk .lzDGÛ é®FCo Þ kßz Ðص Pvok éÇÜëC «p¡F ,PvC Eßh ærëDV..... .kßz
.kßz ÙÆDd Dç ærëDV ÝëC pF é®FD¨ éÆ ÖoCÞlì×C Ý× Þ PvC é®FCo éÆ éO¿Ê êkDFA
&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&& &&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&&
kl·O× êDç æoDØzok pëq êDç éÎDÃ× éF lìÛCßN í× koCk kßVÞ éÆ êkok Þ éOzßÛ ÝëC DF é®FCo ok
.lìÜÆ é·VCp× æDÊonÊ
http://www.gozargah.com/pa24.htm : jvDJ &&&
http://www.gozargah.com/so25.htm .....Þ éºDFoß Ißv &&&
http://www.gozargah.com/va26.htm : lzDF ÚlÛCßh Áßz íOÂÞ &&&
http://www.gozargah.com/ka28.htm : ÚDÊlÜÛCßh PëD¿Æ DF ÀÆ &&&
http://www.gozargah.com/yek29.htm : pËëk æDNßÆ æoDzC Èë &&&